Bwriad y dadansoddiad hwn yw edrych ar ddilyniant addysg cyfrwng Cymraeg: a ydy plant sy’n cychwyn mewn addysg cyfrwng Cymraeg ac sy’n cael eu hasesu mewn Cymraeg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 1 (o 1999 hyd at ac yn cynnwys 2011) neu’r Cyfnod Sylfaen (o 2012 ymlaen) yn dal mewn addysg cyfrwng Cymraeg erbyn diwedd Cyfnod Allweddol 2 pedair blynedd yn ddiweddarach?

Mewn gwirionedd, dylai’r dadansoddiad gael ei seilio ar ganlyniadau’r disgyblion unigol ond nid yw’r data hynny ar gael i’r cyhoedd. Rhaid bodloni gyda chanlyniadau ar lefel awdurdod lleol. Nid yw hyn yn berffaith gan y bydd rhai o’r plant yn symud allan rhwng yr asesiadau a rhai plant yn symud i mewn. Mae’r symudiadau hyn yn golygu y gall y nifer o blant a gafodd eu hasesu amrywio oherwydd y symudiadau hynny ac nid oherwydd bod cyfrwng addysg y plant wedi newid. Hefyd, gallai mewnfudo olygu y gallai’r ganran a gafodd eu hasesu mewn Cymraeg gwympo er na fu newid yn nifer y plant a oedd yn cael eu haddysgu yn Gymraeg. Gallai allfudo achosi problem debyg.

Beth yw cymedr y newid - o ran niferoedd a chanran - fesul awdurdod?

Ydy’r gwahaniaethau rhwng CA2 â’r Cyfnod Sylfaen yn fwy nag oedd y gwahaniaethau rhwng CA2 â Chyfnod Allweddol 1? Byddid yn disgwyl y byddai’r nifer a asesir ar ddiwedd CA2 4 blynedd ar ôl asesiad CA1/CSyl yn is, h.y. y byddai rhai a addysgwyd mewn Cymraeg ar ddechrau eu gyrfa ysgol yn symud i addysg cyfrwng Saesneg yn y cyfnod diweddarach. Mae Ynys Môn yn arbennig yn dangos patrwm rhyfedd: bod mwy yn derbyn addysg cyfrwng Cymraeg ymhellach ymlaen yn eu gyrfa ysgol nag oedd wedi ei derbyn ar y dechrau. Mae’n anodd deall sut y gallai hynny fod yn gywir.
Mae’r siart canlynol yn plotio’r ffigurau uchod, sef cymedr y gwahaniaeth rhwng nifer/canran CA2 a nifer/canran cyfnod cynharach i geisio amlygu a fu newid ers cyflwyno’r Cyfnod Sylfaen.