Dilyniant

Mae dilyniant mewn addysg cyfrwng Cymraeg yn cyfeirio ran amlaf at symudiad disgyblion o ysgol gynradd lle maen nhw’n cael eu haddysgu yn y Gymraeg drwodd at ysgol uwchradd, h.y. o’r Cyfnod Sylfaen/Cyfnod Allweddol 2 i Gyfnodau Allweddol 3 a 4. Gweler y siartiau ar dudalen Asesiadau’r Cwricwlwm Cenedlaethol am dystiolaeth am ddilyniant hyd at Gyfnod 3. Mae addysg cyfrwng Cymraeg ysgolion uwchradd yn amrywio’n fawr. Mae’r Llywodraeth yn diffinio 7 math o ysgol uwchradd yn ôl cyfrwng dysgu. Yr enwau (a’r cod) a roddir arnynt yw:

Cyfrwng Cymraeg [WM]: Ysgol Uwchradd Cyfrwng Cymraeg
A Dwyieithog [AB]: Ysgol Uwchradd Ddwyieithog Categori 2A
Mae o leiaf 80% o’r pynciau ac eithrio’r Gymraeg a’r Saesneg yn cael eu dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg yn unig i bob disgybl. Mae un neu ddau o bynciau yn cael eu haddysgu i rai o’r disgyblion yn Saesneg neu yn y naill iaith a’r llall.
B Dwyieithog [BB]: Ysgol Uwchradd Ddwyieithog Category 2B
Mae o leiaf 80% o’r pynciau (ac eithrio’r Gymraeg a’r Saesneg) yn cael eu haddysgu drwy gyfrwng y Gymraeg ond fe’u haddysgir drwy gyfrwng y Saesneg hefyd.
C Dwyieithog [CB]: Ysgol Uwchradd Ddwyieithog Categori 2C
Mae 50 – 79% o’r pynciau (ac eithrio’r Gymraeg a’r Saesneg) yn cael eu haddysgu drwy gyfrwng y Gymraeg ond fe’u haddysgir drwy gyfrwng y Saesneg hefyd.
Ch Dwyieithog [CH]: Ysgol Uwchradd Ddwyieithog Categori 2Ch
Mae pob pwnc, ac eithrio’r Gymraeg a’r Saesneg, yn cael eu dysgu i bob disgybl gan ddefnyddio’r naill iaith a’r llall.
Saesneg (ond â defnydd Sylweddol o’r Gymraeg) [EW]:
Mae 20-49 % o’r pynciau yn cael eu haddysgu drwy gyfrwng y Gymraeg ond fe’u haddysgir drwy gyfrwng y Saesneg hefyd.
Cyfrwng Saesneg [EM]
lle y gellir dewis dysgu un neu ddau o bynciau, o bosibl, drwy gyfrwng y Gymraeg.
Mae’r ganran o blant ymhob grŵp blwyddyn yn ôl categori cyfrwng dysgu wedi ei siartio yma: http://statiaith.com/cymraeg/ysgolion/Ionawr2016/Disgyblion_uwchradd_2016.html
Nid yw mynychu ysgol cyfrwng Cymraeg neu ddwyieithog o reidrwydd yn golygu y bydd disgybl, hyd yn oed os bydd yn dilyn cwrs iaith gyntaf mewn Cymraeg iaith (y pwnc), yn astudio llawer o bynciau eraill drwy’r Gymraeg. Cafwyd tystiolaeth ynglŷn â hyn mewn ateb i gais rhyddid gwybodaeth am faint o ddisgyblion 15 oed a safodd arholiadau TGAU drwy’r Gymraeg yn ôl pwnc, yn ysgolion uwchradd a chanol Ynys Môn, Gwynedd a Cheredigion yn 2013. Mae’r siart isod yn cyflwyno un dadansoddiad o’r data a gafwyd. Gellir ei ddarllen fel a ganlyn. Ar draws y gwaelod mae’r ganran o blant a safodd TGAU mewn Cymraeg (Iaith). Gwelir, er enghraifft mai 75% o ddigyblion 15 oed Ysgol David Hughes a safodd yr arholiad honno. Yn yr ysgol honno, y pwnc nesaf gyda’r niferoedd mwyaf yn ei sefyll drwy’r Gymraeg (gan ddiystyru Cymraeg Llên) oedd Mathemateg: safodd 33% o’r disgyblion yr arholaid hwnnw. Y niferoedd y tu ôl i’r canrannau hynny oedd 152 yn sefyll Cymraeg a 68 yn sefyll yr arholiad Mathemateg. Mae’n bosibl bod rhai disgyblion ddim wedi sefyll Mathemateg drwy’r Gymraeg ond wedi sefyll arholiad mewn pwnc arall. Ond mae’r 33% yn dweud ei fod yn bosibl nad yw bron hanner y disgyblion Cymraeg yn dysgu’r un pwnc arall drwy’r Gymraeg.
% o blant 15 oed yn sefyll TGAU drwy'r Gymraeg, ysgolion Môn, Gwynedd, Ceredigion TGAU 2013

% o blant 15 oed yn sefyll TGAU drwy’r Gymraeg, ysgolion Môn, Gwynedd, Ceredigion 2013

Rhannwch drwyTweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+